Kva skjer akkurat no

Privat telefonstasjon på Elvemyr?

Eg har alltid høyrt at telefonen kom til bygda i kring 1910, og alle årstal som eg tidlegare har funne støttar opp om tidsrommet 1910-11. I Bygdeboka for Borgund er årstalet 1910 stadfesta og ei av dei viktigaste muntlege kjeldene til nyare hendingar etter 1900 var nettopp Rese-Karl, som det vert hevda at han var den første telefonbestyraren i bygda. Karl vart fødd berre to år etter at dei to første telefonane kom til Europa og Ålesund by, så det skulle ikkje vere grunn til å mistru Karl som kjelde.

Likevel er det noko som ikkje stemmer. Leitar ein under bruket Myrvang på Nedregotten, så står følgande: "han har hatt telefonstasjon i Emblemsbygda i alle år, og har ein eineståande personalkunnskap som denne boka har drege nytte av." Men ved ei tilfeldigheit kom eg over ei bok som var utgjeven av Rigstelegrafen i Krisitania og gjeldende fra januar 1898. Her var alle telefonstasjoner, telegrafstasjoner og postkontor, som var i drift, registrerte alfabetisk. Postkontoret finn ein på garden Emlem, og det er ingen overraskelse, men ein finn også garden "Nedregoten" med forkortelsen "Ptf". Dette står for "Privat telefonstation med telegramexpedition". Kan dermed årstalet 1910 vere feil?

Det er ikkje grunn til å tvile på denne kjelda, og poståpneriet er korrekt nemnd under garden Emblem. Eg finn også opplysning om at det er telefonstasjon i Spjelkavika i 1898 og i Amtmannen sin "beretning om den økonomiske tilstand" i Romsdals Amt 1891-1895 vert det fortalt at det allereie då var telefonforbindelse til Borgund, Skodje, Ørskog, Stordalen og Valldalen, frå Ålesund. Utbygginga hadde gått raskt for Aalesund og Omegn Aktietelefonsamlag hadde fått konsesjon til telefondrift så seint som i 1894.

Det var enkelt å byggje ut ekstra manuelle telefonlinjer og det kan då vera grunn til å tvile på at emblemsbygdarane skulle vente så lenge. I 1911 var det allereie 136 telefonstasjonar i amtet og då veit vi med sikkerheit at vår eiga bygd var med. Ein kan stilla spørsmål ved det faktum at ingen på Nedregotten er omtalt som telefonstyrar i 1900-tellinga, men det er likeeins i 1910. Rese-Karl er kun omtala som skomakar i begge desse tellingane, men han var trass alt fødd i 1878 og 20 år i 1898, så han kan ha vore gamal nok til å starte tidlegare. Truleg så var aktietelefonsamlaget med på kostnaden saman med bygdefolket, så han var ikkje åleine om dette, og dei fleste såg nytten med telefonstasjon på denne tida. Spørsmålet er dermed kvar denne telefonstasjonen på Nedregotten låg i 1898. Rese-huset vart ikkje bygd før i 1910, og me veit at han heldt til i Guttormhuset før den tid. Men det er også mogeleg at han starta i huset til far sin, på Elvemyr, der han er folkeregistrert i 1900. Leige av plass i Guttormhuset er truleg eit resultat av at han kan ha hatt ei brukbar inntekt ei tid. Det er også sannsynleg at det ikkje var plass nok på Elvemyr til både skomakarverkstad og telefonstasjon, for i 1900 var det broren til Rese-Karl som hadde tatt over garden og fleire av brødrene budde då heime.

Kanskje har ikkje telefonstyrar-ansvaret vore så mykje å skryte av for ein mann, for sjølve jobben på sentralen var no ein gong kvinnfolkarbeid på den tida. Det kan vera grunn til å tru at årstalet 1910 ikkje stemmer heilt, men det er ikkje grunn til å tru at andre enn Karl har vore bestyrar. Årstalet er dessutan skriven i ein tekst lenger frame i Borgundboka, og ikkje under garden Nedregotten, så det kan vere feil. Fleire andre årstal om samferdsel og vegar stemmer heller ikkje, så her kan forfatteren ha tatt feil.

Me får truleg ikkje noko svar på spørsmålet om Elvemyr har vore telefonstasjon, men det er heller ikkje usannsynleg. Slike kjelder som eg no har funne, tvingar oss til å tenke nytt uansett.

Skriv en kommentar: (Klikk her)

123hjemmeside.no
Antall tegn tilbake: 160
OK Sender...
Se alle kommentarer

| Svar

Nyeste kommentarer

12.07 | 20:50

Tusen takk

...
12.07 | 20:47

Dama bakerst mener jeg er fru Schjeldrup og dei to gutane Nils Petter og Gunna. Schjeldrup hadde hytte mellom kalkovnen og attlegå til Lars Akslen( idag Harry A

...
12.07 | 20:39

Han bakerste ... heilt rett.. det er Otto Andreassen

...
25.05 | 22:32

Veit dessverre ikkje så mykje meir om akkurat han, men veit meir om slekta på Oshaugen. Ta gjerne kontakt på sveostrem@hotmail.com

...
Du liker denne siden
Hei!
Prøv å lage din egen hjemmeside som jeg.
Det er enkelt, og du kan prøve det helt gratis.
ANNONSE